NBA’in Avrupa pazarına yönelik uzun vadeli büyüme planları, Londra’da oynanan Memphis Grizzlies–Orlando Magic karşılaşmasıyla yeni bir aşamaya girdi. Grizzlies’in O2 Arena’da Magic’i 126-109 mağlup ettiği mücadele, sadece sportif bir organizasyon değil, aynı zamanda kıta genelinde kurulması planlanan NBA Avrupa Ligi’nin ekonomik ve stratejik potansiyelini gösteren bir vitrin niteliği taşıdı.

Londra maçı, Berlin’de oynanan ilk normal sezon karşılaşmasının ardından düzenlenen çift maçlı organizasyonun final ayağı oldu. NBA, 2027 ve 2028 yıllarında Paris, Manchester ve Berlin’de benzer organizasyonlar planlarken, bu şehirlerin tamamı önümüzdeki iki yıl içinde hayata geçirilmesi hedeflenen bağımsız NBA Avrupa Ligi’nin olası merkezleri arasında gösteriliyor. Bu planlama, NBA’in Avrupa’yı yalnızca bir pazarlama alanı değil, doğrudan gelir üreten yeni bir lig ekosistemi olarak konumlandırdığını ortaya koyuyor.

Birleşik Krallık’ta basketbol, taban seviyesinde en hızlı büyüyen spor dallarından biri haline gelmiş durumda. NBA’in, İngiliz hükümetiyle birlikte altyapı ve gençlik gelişimine yönelik yaptığı yatırımlar son dönemde hız kazanırken, Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan’ın açıkladığı yaklaşık 2 milyon sterlinlik ek destek, kamu kaynaklarının da bu büyüme hikâyesine dahil edildiğini gösteriyor. Daha önce NBA ve İngiliz hükümeti arasında imzalanan 10 milyon sterlinlik anlaşma da bu sürecin önemli yapı taşlarından biri olarak öne çıkıyor.

Buna karşın, profesyonel basketbolun İngiltere’deki kurumsal yapısı son yıllarda ciddi dalgalanmalar yaşadı. 37 yıl boyunca ülkenin en üst ligi olan British Basketball League’in dağılması ve yerine Super League Basketball’un kurulması, ardından İngiliz Basketbol Federasyonu’nun FIBA tarafından geçici olarak askıya alınması, sektörün kırılganlığını gözler önüne serdi. Ancak FIBA’nın yeni ligi tanıması ve yaptırımların kaldırılmasıyla birlikte, özellikle özel sermaye ve uluslararası paydaşların ilgisi yeniden canlandı.

NBA’in “NBA Europe” adıyla şekillenen projesi, 12 ila 16 takımlı, kısmen kapalı ama yükselme-düşme ihtimalini dışlamayan bir model üzerine kuruluyor. Londra, Manchester, Paris ve Berlin’in bu yapıda takımlara ev sahipliği yapması beklenirken, ligde mevcut basketbol kulüplerinin yanı sıra büyük futbol kulüplerinin ya da tamamen yeni markaların yer alması da masadaki seçenekler arasında bulunuyor. Bu yapı, Avrupa spor ekonomisinde yeni bir yatırım sınıfı yaratma potansiyeli taşıyor.

NBA Komiseri Adam Silver, ligin ilk yıllarında kârlılığın garanti olmadığını açıkça dile getirirken, uzun vadeli hedefin sürdürülebilir bir ekonomik model kurmak olduğunu vurguluyor. Planlara göre, NBA Avrupa’da takım kurmak isteyen yatırımcılardan 500 milyon ile 1 milyar euro arasında değişen bir giriş bedeli talep edilecek. Bu rakamlar, ligin başlangıç aşamasında dahi milyarlarca euroyu bulan bir toplam değerlemeye ulaşabileceğine işaret ediyor. NBA’in, ABD’de sınırlı olan devlet varlık fonları gibi yatırımcı türlerine Avrupa projesinde daha açık yaklaşması da dikkat çekiyor. Londra, güçlü arena altyapısı, küresel marka çekiciliği ve ticari gelir potansiyeli sayesinde NBA’in Avrupa vizyonunda kilit şehirlerden biri olarak öne çıkıyor. O2 Arena’nın Avrupa’nın en yüksek gelir üreten salonlarından biri olması, yayın, sponsorluk ve bilet satışları açısından şehrin neden stratejik bir merkez olarak görüldüğünü açıklıyor. NBA yönetimi, Londra’yı Avrupa genelinde yeni ligin ticari standartlarını belirleyebilecek bir model şehir olarak konumlandırıyor. Bununla birlikte, NBA Avrupa projesinin önünde ciddi engeller de bulunuyor. EuroLeague yönetimi, NBA’in Avrupa’daki kulüplerle temas kurmasına sert tepki gösterirken, olası bir hukuki sürecin sinyallerini vermiş durumda. Ayrıca yoğun seyahat takvimi, farklı liglerle çakışan maç programları ve bilet fiyatlandırması gibi operasyonel konular henüz netlik kazanmış değil.

Tüm bu belirsizliklere rağmen, Londra’daki maçın ardından düzenlenen ve yalnızca davetlilerin katıldığı sunumda, Avrupa’nın önde gelen futbol ve basketbol kulüpleri ile büyük özel sermaye fonlarının bir araya gelmesi, projenin arkasındaki ekonomik iştahın boyutunu ortaya koydu. NBA efsaneleri ve spor dünyasından önemli isimlerin de destek verdiği bu vizyon, Avrupa basketbolu için yalnızca sportif değil, finansal anlamda da yeni bir dönemin kapısını aralıyor.